Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından basın toplantısı düzenledi. Zirvenin Avrupa-Atlantik güvenliğinin sınandığı bir dönemde yapıldığını belirten Erdoğan, Ankara’da “daha güçlü bir NATO’nun temellerinin atıldığını” söyledi. Ancak toplantı sonrası soru-cevap bölümünde en dikkat çekici başlık, Türkiye’nin F-35 programına dönüşü ve S-400 meselesi oldu.
S-400'LER NE OLACAK?
Erdoğan’a, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alabilmesi için S-400 engelinin bulunduğu hatırlatıldı. Reuters muhabirinin “Bunu nasıl aşacaksınız?” sorusuna Erdoğan, kısa ama dikkat çeken bir cevap verdi:
“Bizi izlemeye devam edin.”
Bu yanıt, Ankara ile Washington arasında uzun süredir devam eden F-35, S-400 ve CAATSA yaptırımları başlıklarında yeni bir diplomatik sürecin işareti olarak yorumlandı.
“F-35’TE TRUMP OLUMLU YAKLAŞIM İÇİNDE”
Erdoğan, F-35 savaş uçaklarına ilişkin değerlendirmesinde ABD Başkanı Donald Trump’ın olumlu bir tutum sergilediğini söyledi.
“Trump toplantıdan çok mutlu çıktı. F-35’te Trump olumlu yaklaşım içinde. F-35’ler verildiğinde ‘Dünya, ABD sözünü tuttu’ diyecek” ifadelerini kullanan Erdoğan, Türkiye’nin F-35 dosyasındaki beklentisini açık biçimde ortaya koydu.
Erdoğan’ın bu açıklaması, Trump’ın aynı zirve sonrası yaptığı “Türkiye ile harika ilişkilere sahibiz. F-35’leri kime vereceğimiz konusunda bir karar vermemiz gerekiyor” sözlerinin ardından geldi.
CAATSA YAPTIRIMLARI: TRUMP’LA MUTABIK KALDIK
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından ABD tarafından uygulanan CAATSA yaptırımlarına ilişkin de konuştu.
Yaptırımların ne zaman kalkacağı sorusuna Erdoğan, “Yaptırımların kalkması için Trump’la mutabık kaldık” yanıtını verdi.
Bu açıklama, Ankara-Washington hattında savunma sanayii alanındaki tıkanıklığın aşılması için siyasi mutabakat arayışının sürdüğünü gösterdi.
KAAN MOTORLARI İÇİN DE OLUMLU MESAJ
Erdoğan, Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN için motor tedariki konusuna da değindi. ABD ile yürütülen süreç hakkında konuşan Erdoğan, Trump’ın bu başlıkta da olumlu bir yaklaşım sergilediğini belirtti.
Erdoğan, “Trump olumlu bir yaklaşım sergiledi. İnşallah bir sıkıntı olmayacak” dedi.
KAAN’ın motor meselesi, Türkiye’nin savunma sanayii bağımsızlığı ve yeni nesil hava gücü hedefleri açısından kritik başlıklardan biri olarak görülüyor.
NETANYAHU VE MİÇOTAKİS’E F-35 YANITI
Erdoğan’a, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin açıklamaları da soruldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Netanyahu ve Miçotakis’in açıklamalarının benim dünyamda yeri yok. Netanyahu’nun hangi sularda yüzdüğü belli. Miçotakis’in yanlışa düşmemesi gerekirdi” dedi.
Erdoğan, Ege’deki sorunların çözümü için gerektiğinde Miçotakis ile görüşebileceğini de belirterek, “Sorunu çözmek birinci derecede liderlerin görevidir” ifadelerini kullandı.
“ÇELİK KUBBE’DE HER GEÇEN GÜN MESAFE KAYDEDİYORUZ”
Basın toplantısında Türkiye’nin hava savunma mimarisi de gündeme geldi. Çelik Kubbe projesine ilişkin konuşan Erdoğan, projenin NATO açısından da önemli olduğunu vurguladı.
“Çelik Kubbe projesi aynı zamanda NATO’nun bulunduğumuz bölgelerdeki en güçlü bilek güreşidir. Bütün adımlarımızı attık, Çelik Kubbe’de de her geçen gün mesafe kaydediyoruz. Birilerinin elinde farklı kubbeler varsa bizim de elimizde çelik kubbeler var” dedi.
SAVUNMA SANAYİİ VURGUSU: NATO BİRBİRİNE GÜÇ KATAN MÜTTEFİKLERİN İTTİFAKI OLMALI
Erdoğan, konuşmasında Türkiye’nin savunma sanayiinde son 23 yılda büyük bir atılım gerçekleştirdiğini söyledi.
Türkiye’nin kendi savaş uçağını, tankını, gemilerini ve hava savunma sistemlerini geliştiren ender NATO müttefiklerinden biri olduğunu belirten Erdoğan, insansız hava araçları, deniz araçları ve savaş gemilerinde Türkiye’nin dünyada üst sıralarda yer aldığını ifade etti.
Müttefikler arasında savunma sanayii ürünlerinin ticaretine yönelik engellerin tamamen kaldırılması gerektiğini söyleyen Erdoğan, “NATO birbirine bağımlı ülkelerin değil, birbirine güç katan müttefiklerin ittifakı olmalıdır” dedi.
“HÜRMÜZ SAVAŞ GÖLÜNE DÖNMEMELİ”
Erdoğan, İran ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Bölgenin yeni bir çatışmayı kaldıramayacağını belirten Cumhurbaşkanı, “Hürmüz savaş gölüne dönmemeli. İran konusunda elimizden geleni yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
Trump’ın İran’a ilişkin “ateşkes bitti” açıklamalarının hatırlatılması üzerine Erdoğan, “Elimizden gelen tüm gayreti göstereceğiz” dedi.
“ANKARA ZİRVESİ ORTAK GELECEĞİMİZE YÖN VERECEK”
Erdoğan, NATO Zirvesi’nin Türkiye’de 22 yıl aradan sonra ikinci kez, Ankara’da ise ilk kez düzenlendiğini belirterek zirvenin tarihi nitelikte olduğunu söyledi.
“Avrupa-Atlantik güvenliğinin sınandığı bir dönemde, ev sahipliği yaptığımız bu tarihi zirve, ortak geleceğimize yön verecek nitelikte icra edilmiştir” diyen Erdoğan, zirveye tüm müttefiklerin lider düzeyinde katılmasını Türkiye’ye duyulan güvenin göstergesi olarak değerlendirdi.
Erdoğan, ABD Başkanı Trump başta olmak üzere çok sayıda liderle ikili ve bölgesel konularda görüşmeler yaptığını belirtti.
