BYD’nin Türkiye’de kuracağını duyurduğu fabrika yatırımında süreç kamuoyunda merak konusu olmayı sürdürürken, ALJ Türkiye ve Avrupa CEO’su Ali Haydar Bozkurt’tan dikkat çeken açıklamalar geldi. Toyota, Lexus ve BYD’nin Türkiye distribütörlüğünü yürüten ALJ’nin Türkiye ve Avrupa CEO’su Bozkurt, CNBC-e’de Emre Özpeynirci’nin sunduğu Oto Ekonomi programında otomotiv pazarı, Türkiye’deki regülasyonlar, Avrupa operasyonları ve BYD’nin Türkiye yatırımı hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Bozkurt, BYD’nin Türkiye yatırımında ALJ’nin rolüne ilişkin ayrımı net biçimde ortaya koyarak, distribütör şirket olarak fabrika yatırımına ilişkin anlaşmanın tarafı olmadıklarını söyledi.
“BYD ANA FİRMA İLE BAKANLIKLAR ARASINDA YAPILAN BİR ANLAŞMA”
Ali Haydar Bozkurt, BYD yatırımına ilişkin kamuoyunda çok fazla soru bulunduğunu belirterek, konunun doğru anlaşılması için tarafların ayrıştırılması gerektiğini söyledi.
Bozkurt, bir tarafta Çinli üretici ana firma BYD’nin, diğer tarafta ise distribütör olarak ALJ’nin bulunduğunu vurguladı.
Bozkurt, “Bir tane BYD’nin kendisi var, üretici ana firma. Çinli olan. Bir tanesi biziz, distribütör firmayız. Bizim görevimiz distribütörlük yapmak. Araçları BYD getirir, ithal eder, bize verir. Biz de bayilerimiz üzerinden müşterilerimize ulaştırırız” dedi.
“BİZ BU ANLAŞMANIN PARÇASI DEĞİLİZ”
Bozkurt, BYD ana firmanın geçen yıl Türkiye’de ilgili bakanlıklarla üretim yatırımı için anlaşma yaptığını hatırlattı.
Bu yatırım kapsamında BYD’nin Türkiye’de üretim yapmasının ve buna karşılık teşviklerden yararlanmasının öngörüldüğünü belirten Bozkurt, ALJ’nin söz konusu yatırım anlaşmasının tarafı olmadığını ifade etti.
Bozkurt, “BYD ana firma, biliyorsunuz geçtiğimiz yıl Türkiye’de ilgili bakanlıklarla bir anlaşma yaptılar. Türkiye’de bir üretim yatırımı yapacaklar. Buna karşılık da bir teşvikten faydalanacaklar. Biz distribütör olarak bu anlaşmanın parçası değiliz” diye konuştu.
“DETAYLARINA HAKİM DEĞİLİZ”
BYD yatırımının takvimi ve ilerleme durumuna ilişkin sorulara da yanıt veren Bozkurt, distribütör olarak anlaşmanın ayrıntılarına hakim olmadıklarını belirtti.
Bozkurt, “O anlaşmanın detaylarına da hakim değiliz. Sizin bildiğiniz kadar biliyoruz. Basına ne yansıyorsa ya da taraflar, hem ana firma BYD hem de ilgili bakanlıklar basına ne söylüyorsa resmi olarak biz de sizin kadar oradan takip ediyoruz” dedi.
Bozkurt, bu nedenle yatırımın teknik detayları, inşaat süreci ya da takvimine ilişkin yanlış bilgi vermekten kaçındıklarını söyledi.
“TÜRKİYE BU YATIRIMI ÇOK İSTİYOR”
Ali Haydar Bozkurt, Türkiye’nin uzun yıllardır yeni bir otomotiv yatırımı çekmediğini belirterek, BYD yatırımının ülke açısından önemli bir heyecan yarattığını ifade etti.
Bozkurt, “Bir kere başından beri Türkiye tabii ki bu yatırımı çok istiyor. 27-28 senedir otomotiv sektöründe yeni bir marka yatırımı gelmemiş. Müthiş heyecanlı herkes. Ben de heyecanlıyım. BYD’nin distribütörü olduğumuz için değil, vatandaş olarak heyecanlıyım” dedi.
Bozkurt, böyle bir yatırımın Türkiye’ye gelecek olmasını önemli bulduğunu söyledi.
“BYD TARAFI DA BUGÜNE KADARKİ AÇIKLAMALARINDA İSTEKLİ”
Bozkurt, BYD tarafının da Türkiye yatırımına ilişkin bugüne kadar yaptığı açıklamalarda istekli bir görüntü verdiğini belirtti.
Türkiye pazarının BYD açısından hızlı bir çıkış yakaladığını ifade eden Bozkurt, “BYD tarafının da bugüne kadarki bütün açıklamalarından çok istekli olduğunu biliyoruz. Türkiye pazarına çok inandılar zaten. Araç geldiği zaman hızlı bir satış çıkışı oldu. 45 bin adedin üzerinde bir yılda araç satışı oldu” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE VE MACARİSTAN FABRİKASI AVRUPA HEDEFLERİNE YETMİYOR DİYORLAR”
Bozkurt, BYD’nin Avrupa hedefleri açısından Türkiye ve Macaristan fabrikalarının da yeterli görülmediğini söylediğini aktardı.
Bozkurt, “Hep söyledikleri şu var: Türkiye ve Macaristan fabrikası zaten bizim Avrupa’daki toplam hedefimize yetmiyor diyorlar. Başka fabrikalar da düşünüyorlar” dedi.
Bu açıklama, BYD’nin Avrupa pazarındaki büyüme planları açısından Türkiye yatırımının stratejik önemini koruduğuna işaret etti.
“OLUMSUZ BİR GELİŞME YOK, PROJE DEVAM EDİYOR DENİYOR”
BYD yatırımının yapılıp yapılmayacağına ilişkin soruya Bozkurt, resmi taraflardan gelen açıklamalar üzerinden yanıt verdi.
Bozkurt, “Söylem olarak iki tarafın da söylediği, projeyle ilgili olumsuz bir gelişme yok ve devam ediyor diyorlar. Bizdeki bilgi de bu kadar” dedi.
Bu sözler, fabrika yatırımının sahadaki ilerleme durumuna ilişkin soru işaretleri sürse de, resmi düzeyde olumsuz bir açıklama yapılmadığını gösterdi.
“DİSTRİBÜTÖR OLARAK YANLIŞ BİLGİ VERMEK İSTEMEYİZ”
Bozkurt, yatırım sürecine ilişkin doğrudan muhatabın BYD ana firma ve ilgili bakanlıklar olduğunu belirtti.
ALJ’nin Türkiye’de satış ve pazarlama operasyonlarını yürüttüğünü ifade eden Bozkurt, fabrika yatırımına ilişkin soruların distribütör şirketten ziyade yatırımın taraflarınca yanıtlanması gerektiğini vurguladı.
Bozkurt, “Arka plandaki yatırım sorularına zaten konuya hakim değiliz. Yanlış bir bilgi vermiş oluruz. Hem de bizim muhatap olmamamız gerekiyor aslında. Çünkü bildiğimiz bir konu değil” dedi.
OTOMOTİV PAZARINDA DARALMA SİNYALİ
Bozkurt, programda Türkiye otomotiv pazarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
Yılın ilk beş ayında pazarda yüzde 7’lik daralma yaşandığını hatırlatan Bozkurt, mayıs ayında çalışma günü sayısının az olması nedeniyle ciddi bir düşüş görüldüğünü söyledi.
Bozkurt, mayıs ayındaki tablonun yılın tamamı için bazı sinyaller verdiğini belirterek, pazarın 1 milyon 300 bin adedin altına inme ihtimalinin güçlendiğini ifade etti.
“1 milyon 300 binin altına doğru giden bir işaret görüyorum” diyen Bozkurt, haziran ayı performansının yılın kalan bölümüne ilişkin daha net fikir vereceğini belirtti.
“HAZİRAN KÖTÜ GİDERSE SIKINTI BÜYÜR”
Bozkurt, mayıstaki düşüşün tek başına kesin bir tablo sunmadığını, ancak haziran ayının kritik olacağını söyledi.
Haziran ayında 100 binli satış adetlerinin yeniden görülüp görülmeyeceğinin önemli olduğunu ifade eden Bozkurt, geçen yıl haziran ayında pazarın 118 bin adet civarında olduğunu hatırlattı.
Bozkurt, haziranın da zayıf geçmesi halinde pazarın 1 milyon 250 bin, hatta 1 milyon 200 bin bandına doğru gerileyebileceğini dile getirdi.
AVRUPA’DAKİ EMİSYON CEZALARI TÜRKİYE’YE ARAÇ AKIŞINI ETKİLİYOR
Programda Avrupa’daki emisyon regülasyonları da gündeme geldi.
Bozkurt, Avrupa’da otomobil üreticileri için emisyon cezalarının çok yüksek seviyelere ulaştığını, bazı markalarda bunun milyar avroluk cezalara kadar çıkabildiğini söyledi.
Bu nedenle markaların Avrupa’da düşük emisyonlu hibrit ve elektrikli modellere ağırlık verdiğini, emisyonu daha yüksek araçları ise farklı pazarlara yönlendirebildiğini belirtti.
Bozkurt, Türkiye’de bazı markaların bu durumdan faydalanarak daha avantajlı araç temin edip kampanyaya dönüştürmeye çalıştığını ifade etti.
“BORÇLA TASARRUF MODELİ DEĞİŞTİ”
Ali Haydar Bozkurt, Türkiye’de otomobil alımında kredi kısıtlamalarının tüketici davranışlarını değiştirdiğini de söyledi.
Bozkurt, Türkiye’de uzun yıllar boyunca insanların ev, otomobil ya da beyaz eşya gibi ürünleri taksitle borçlanarak aldığını, bunun bir tür tasarruf disiplini oluşturduğunu ifade etti.
Ancak son yıllarda kredi kısıtlamaları ve yüksek faiz nedeniyle bu modelin zayıfladığını söyleyen Bozkurt, insanların otomobil ya da ev alamadıkları için günlük harcamalara daha fazla yöneldiğini belirtti.
TOYOTA’YA UYGULANAN EK VERGİLER: “BİZİ MUTSUZ ETTİ”
Bozkurt, Toyota’nın Türkiye’de 30 yılı aşkın süredir üretim yapan bir marka olmasına rağmen, Japonya’dan gelen bazı modellerin ek vergi ve regülasyonlardan etkilenmesini de değerlendirdi.
Türkiye’de üretim yapan ve ihracata katkı sağlayan bir markanın bu tür uygulamalardan etkilenmesinin kendilerini mutsuz ettiğini söyleyen Bozkurt, mevcut düzenlemelerin genel bir regülasyon kapsamında geldiğini, ancak yatırım yapan markalar açısından daha hassas bir değerlendirme yapılmasını umduklarını belirtti.
Bozkurt, Türkiye’de yatırım yapan şirketlerin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
“MEVCUT YATIRIMCILARI ÜRKÜTMEMEK GEREKİR”
Toyota’nın Türkiye’ye uzun vadeli bağlılığını koruyacağını düşündüğünü belirten Bozkurt, sanayi yatırımlarının uzun soluklu olduğunu söyledi.
Buna rağmen Türkiye’nin yeni yatırım çekmekte zorlandığı bir dönemde mevcut yatırımcıları ürkütmemenin önemli olduğunu ifade eden Bozkurt, uluslararası anlaşmalar ve Gümrük Birliği çerçevesinde hareket edildiğini ancak çözüm beklentisinin sürdüğünü dile getirdi.
ALJ AVRUPA’DA ÇİNLİ MARKALARLA BÜYÜYOR
Bozkurt, ALJ’nin Avrupa operasyonlarına ilişkin de bilgi verdi.
Yaklaşık iki buçuk yıldır ALJ’nin Avrupa’daki genişleme stratejisinden sorumlu olduğunu belirten Bozkurt, farklı ülkelerde pazar araştırmaları yaptıklarını ve yeni marka distribütörlükleri için anlaşmalar imzaladıklarını söyledi.
İngiltere’de GXC ve Geely’nin elektrikli ticari araç markası Farizon ile işbirliği yaptıklarını belirten Bozkurt, Polonya ve İtalya’da da yeni marka anlaşmaları imzaladıklarını, İtalya’da Geely ve Zeekr operasyonlarının başladığını aktardı.
Bozkurt, Avrupa’da yeni yatırımların kısa vadeli değil, uzun soluklu işbirlikleri olarak planlandığını söyledi.
“KISA VADELİ YATIRIMLAR YAPMIYORUZ”
ALJ’nin Avrupa’daki büyüme stratejisini anlatan Bozkurt, her pazarın kendi potansiyeli içinde değerlendirildiğini söyledi.
Bozkurt, “Biz kısa vadeli yatırımlar yapmıyoruz. 50 yıllık, 100 yıllık devam edilebilecek işbirliklerine sıcak bakıyoruz” dedi.
Bu çerçevede, BYD’nin Türkiye yatırımı ve ALJ’nin Avrupa’daki yeni marka hamleleri, şirketin hem Türkiye hem de Avrupa otomotiv pazarındaki konumunu güçlendirme hedefinin parçası olarak öne çıktı.
