Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile Moskova'da bir araya geldi. Salı günü yapılan görüşmeden sonra iki bakan ortak basın toplantısı düzenledi. Fidan'ın açıklamaları İran gündemi ve İsrail'in sabotaj olasılığı üzerineydi.
'UZUN VADELİ OLMALI'
Türkiye'nin ABD ile İran arasında varılan mutabakatı bölgedeki gerilimin azaltılması açısından önemli bir diplomatik gelişme olarak değerlendirdiğini kaydeden Fidan, anlaşmanın sadece geçici bir sükunet sağlamasının değil, uzun vadeli bir güvenlik düzenine dönüşmesinin önem taşıdığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önce dile getirdiği değerlendirmeleri hatırlatan Fidan, söz konusu uzlaşının hem bölge hem de uluslararası toplum açısından olumlu sonuçlar doğurabilecek bir fırsat sunduğunu belirtti.
İSRAİL UYARISI
Mutabakatın nihai imza aşamasına sorunsuz biçimde ulaşması ve eksiksiz uygulanmasının kritik olduğunu vurgulayan Dışişleri Bakanı, süreç tamamlanana kadar kışkırtıcı söylemlerden uzak durulması gerektiğini ifade etti. İsrail'in anlaşmayı sabote edebilecek olası girişimlerine de dikkat çeken Fidan, hassas dönemde gerilimi artıracak adımlardan kaçınılmasının zorunlu olduğunu vurguladı.
ORTAK BÖLGESEL ÇABALAR
Fidan, anlaşmanın ortaya çıkmasında Washington ve Tahran yönetimlerinin gösterdiği siyasi iradenin belirleyici rol oynadığını söyledi. Pakistan'ın yürüttüğü arabuluculuk faaliyetlerini takdir ettiklerini belirten Fidan, Katar ve Suudi Arabistan'ın diplomatik çabalara verdiği desteğin de sürece katkı sağladığını ifade etti.
HÜRMÜZ'DE NORMALLEŞME
Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık kalmasının önemine de değinen Fidan, tüm gemilerin güvenli ve kesintisiz şekilde geçiş yapabilmesinin yalnızca bölgesel istikrar için değil, küresel enerji arzı ve dünya ticareti açısından da kritik olduğunu vurguladı.
Ankara'nın beklentisinin, ABD-İran mutabakatının daha kapsamlı bir bölgesel barış sürecinin önünü açması olduğunu belirten Fidan, Türkiye'nin bu doğrultuda diplomatik girişimlerini sürdüreceğini sözlerine ekledi.
TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR
Lavrov ile Fidan'ın görüşmesinde Batı Asya'nın yanı sıra Ukrayna, Suriye, Libya ve Güney Kafkasya'daki gelişmeler de ele alındı.
Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Moskova'nın Ukrayna krizinin çözümüne yönelik Türk diplomatik girişimlerini takdir ettiğini belirterek Ankara'nın sürece yaptığı katkılar için teşekkür etti. Lavrov, kalıcı bir çözüm için çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti.
'KİEV NATO GÜNDEMİNDEN ÇIKMALI'
Rus Bakan, Ukrayna'nın NATO üyeliğinin gündemden tamamen çıkarılması gerektiğini söylerken, Kiev'in kontrolündeki bölgelerde yaşayan Rus ve Rusça konuşan nüfusun haklarının güvence altına alınmasının önemine dikkat çekti. Ortodoks Kilisesi'nin faaliyetlerinin de korunması gerektiğini ifade eden Lavrov, yürütülen temasların taraflar arasında daha önce varılan ilkesel mutabakatların uygulanmasına katkı sunmasını umduklarını kaydetti.
EKONOMİ BAŞLIĞI
Ekonomik ilişkiler de görüşmenin önemli başlıklarından biri oldu. Tarafların Karma Ekonomik Komisyon'un 20'nci toplantısına hazırlandığını belirten Lavrov, turizm alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi konusunda mutabık kaldıklarını söyledi. Geçen yıl yaklaşık 7 milyon Rus turistin Türkiye'yi ziyaret ettiğini hatırlatan Lavrov, bu rakamın iki ülke arasındaki bağların gücünü gösterdiğini ifade etti.
KARADENİZ VE BORU HATLARI
Karadeniz'deki güvenlik durumuna da değinen Rus Bakan, Kiev yönetiminin eylemleri nedeniyle endişe duyduklarını söyledi. Özellikle tahıl taşımacılığı yapan gemilere yönelik olası provokasyonların ve Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini tehdit eden gelişmelerin yakından takip edildiğini belirtti. Lavrov ayrıca TürkAkım ve Mavi Akım doğal gaz hatlarının güvenliğinin sağlanmasının önemine vurgu yaptı.
FİLİSTİN DEVLETİ VURGUSU
Batı Asya'daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Lavrov, İsrail ile İran arasındaki gerilimden kaygı duyduklarını ifade etti. Filistin meselesinin hâlâ çözümsüz olduğunu belirten Rus Bakan, İsrailli yetkililerin Filistin devleti kurulmasına karşı açıklamalarının Birleşmiş Milletler kararlarıyla çeliştiğini söyledi.
SURİYE, LİBYA, KAFKASYA
Suriye'de siyasi sürecin olumlu yönde ilerlediğini kaydeden Lavrov, Ankara ile Moskova'nın bu konuda iş birliğini sürdüreceğini belirtti. Libya'da devlet kurumlarının güçlendirilmesi için ortak çalışma yürütmeye hazır olduklarını söyleyen Rus Bakan, Güney Kafkasya'da ise 3+3 Bölgesel İş Birliği Platformu çerçevesindeki temasların devam edeceğini dile getirdi.
FİDAN: İŞBİRLİĞİMİZ OLUMLU İLERLİYOR
Hakan Fidan da Türkiye ile Rusya arasındaki yoğun temas trafiğinin bölgesel gelişmelerin doğal sonucu olduğunu belirterek görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra güncel kriz başlıklarının kapsamlı biçimde ele alındığını söyledi.
Fidan, Türkiye-Rusya ilişkilerinin güçlü ekonomik temellere, köklü tarihsel birikime ve liderler düzeyinde kurulan yakın diyaloğa dayandığını vurguladı. Küresel ölçekte artan çatışmalara ve jeopolitik gerilimlere rağmen iki ülke arasındaki işbirliğinin olumlu seyrini koruduğunu ifade etti.
Enerjiden ticarete kadar birçok alanda atılabilecek yeni adımların değerlendirildiğini belirten Fidan, iki ülke arasındaki gerçek potansiyelin ortaya çıkabilmesi için bölgedeki çatışmaların sona ermesinin önem taşıdığını söyledi.
UKRAYNA MESAJLARI
Ukrayna savaşının mümkün olan en kısa sürede diplomatik yollarla sonlandırılmasını arzu ettiklerini kaydeden Fidan, Türkiye'nin yeni müzakere turlarına ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bir kez daha dile getirdi. Ankara'nın önceliğinin tarafların yeniden müzakere masasına dönmesi olduğunu belirten Fidan, Rusya ve Ukrayna'nın mutabık kalması halinde görüşmelerin daha sonuç odaklı ilerletilmesi için her türlü katkıyı sunabileceklerini ifade etti.
KARADENİZ MESAJLARI
Savaşın tırmanma eğilimi göstermesinin ve çatışmanın coğrafi olarak yayılma riskinin ciddi endişe yarattığını vurgulayan Fidan, cephe gerisindeki hedeflere yönelik saldırılardaki artışın ve Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğini tehdit eden gelişmelerin yalnızca tarafları değil üçüncü ülkeleri de etkilediğini söyledi. Türkiye'nin Karadeniz'deki çıkarlarına zarar verebilecek gelişmelerin önlenmesi yönündeki beklentilerini Rus tarafına ilettiklerini belirten Fidan, bu konuda atılabilecek adımlar üzerine görüş alışverişinde bulunduklarını kaydetti.
