ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik askerî operasyonları genişletmek amacıyla Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda üst düzey bir toplantı düzenlediği bildirildi. Axios’un konu hakkında bilgi sahibi üç kaynağa dayandırdığı haberine göre 14 Temmuz Salı günü yapılan toplantıda, Hürmüz Boğazı ve İran’ın güney kıyılarıyla sınırlı mevcut saldırılardan daha geniş kapsamlı bir harekât ele alındı.
Trump, İran'da duvara tosladı: En önemli taktiği işe yaramıyor
Toplantıda İran’daki stratejik hedeflere ağır saldırılar düzenlenmesini içeren yeni planların görüşüldüğü öne sürüldü. Habere göre amaç, İran yönetimine Hürmüz Boğazı’nı yeniden açtıracak ve Trump’ın nükleer taleplerini kabul ettirecek ölçüde baskı uygulamak.
Beyaz Saray, Axios’un toplantının içeriğine ilişkin sorularına cevap vermedi. Bu nedenle geniş çaplı saldırı planının onaylanıp onaylanmadığı henüz bilinmiyor.
TRUMP ULUSAL GÜVENLİK EKİBİNİ TOPLADI
Axios’a göre Trump’ın başkanlık ettiği toplantıya Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ve CIA Direktörü John Ratcliffe katıldı.
Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un yanı sıra diğer üst düzey ulusal güvenlik ve askerî yetkililerin de toplantıda bulunduğu aktarıldı.
Toplantının, Amerikan ordusunun dört gündür üst üste Hürmüz Boğazı çevresiyle İran’ın güney kıyılarındaki hedeflere saldırdığı sırada yapılması dikkati çekti.
HAVA SAVUNMA VE FÜZE MEVZİLERİ HEDEF ALINDI
ABD’nin son saldırılarında İran’a ait hava savunma ve radar sistemleri, gemisavar füze mevzileri ile insansız hava aracı fırlatma noktalarının hedef alındığı bildirildi.
Amerikalı yetkililer, operasyonların İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere saldırma kapasitesini önemli ölçüde azaltmayı amaçladığını savundu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da saldırıların ticari gemiciliği tehdit eden İran askerî unsurlarına yöneltildiğini açıkladı.
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’nın stratejik noktalarından Büyük Tunb Adası’ndaki İran’a ait savunma ve füze tesislerine de yaklaşık 90 dakika süren bir saldırı düzenledi.
İRAN’DAN ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME
İran ise ABD’nin saldırılarına, Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’de Amerikan askerlerinin bulunduğu tesislere füze ve insansız hava aracı göndererek karşılık verdi.
İran Devrim Muhafızları, Amerikan güçlerinin kullandığı lojistik merkezleri ve yakıt depolarını hedef aldığını ileri sürdü. Bölge ülkeleri ise bazı füze ve insansız hava araçlarının hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hâle getirildiğini açıkladı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper, İran’ın bir hafta içinde yedi ticari gemiyi kasıtlı olarak hedef aldığını ve saldırılarda yaklaşık 12 sivil mürettebatın öldüğünü, yaralandığını veya kaybolduğunu öne sürdü.
Amerikalı yetkililer, saldırılara rağmen son bir haftada yaklaşık 300 geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinin koordine edildiğini savundu.
İRAN LİMANLARINA ABLUKA YÜRÜRLÜKTE
ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının da 14 Temmuz Salı günü öğleden sonra yeniden yürürlüğe girdiği bildirildi.
Washington yönetimi, İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan gemileri engellemeyi hedefleyen uygulamanın, Tahran’ın deniz ticareti ve enerji gelirleri üzerindeki baskıyı artıracağını düşünüyor. İran ise ablukayı son dönemdeki diplomatik girişimleri sabote eden bir adım olarak değerlendiriyor.
TRUMP’TAN ENERJİ SANTRALİ VE KÖPRÜ TEHDİDİ
Trump, Durum Odası’ndaki toplantıdan önce verdiği röportajda, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını gelecek günlerde artıracağını söyledi.
Amerikan ordusunun İran’ı üç gün boyunca “sert” biçimde vuracağını belirten Trump, Tahran’ın müzakere masasına gelmemesi hâlinde sonraki hafta enerji santralleri ve köprülerin hedef alınacağını açıkladı.
Trump, İran’ın bütün enerji santrallerini ve köprülerini vurabileceklerini söyleyerek saldırıların sivil ve ekonomik altyapıya doğru genişleyebileceğinin sinyalini verdi.
Enerji santralleri ve köprülerin hedef alınması, çatışmanın yalnızca askerî tesislerle sınırlı kalmayarak İran’ın günlük yaşamını ve ekonomik faaliyetlerini doğrudan etkileyebilecek bir aşamaya geçmesi anlamına geliyor.
“PICKAXE MOUNTAIN” YENİDEN GÜNDEMDE
Trump’ın açıklamalarında İran’ın “Pickaxe Mountain” adıyla bilinen derin yer altı tesisi de yer aldı.
ABD ve İsrail, Natanz yakınlarındaki bu tesisin İran’ın nükleer programı kapsamında kullanılabileceğini düşünüyor. Tesisin yerin derinliklerinde bulunması nedeniyle geleneksel hava saldırılarına karşı dayanıklı olabileceği değerlendiriliyor.
Trump, bölgedeki hareketliliğin kameralarla takip edildiğini belirterek, tesiste nükleer faaliyet olduğuna ilişkin küçük bir işaret görülmesi hâlinde dahi saldırı düzenleyebileceklerini söyledi.
ABD Başkanı, Amerikan ordusunun elindeki sığınak delici bombaların tesise ulaşabilecek kapasiteye sahip olduğunu savundu ancak Pickaxe Mountain’da aktif bir çalışma yürütüldüğünden emin olmadığını da kabul etti.
Trump'tan İran'a 'anlaşma olmazsa' tehdidi: Haftaya enerji altyapısını vururuz
İRAN’A “ANLAŞMA YAPIN” MESAJI
Trump, Amerikalı müzakerecilerin salı günü İranlı yetkililerle görüştüğünü ve Tahran’a yeniden müzakere masasına gelmesi gerektiği mesajını ilettiğini açıkladı.
İran yönetimini anlaşmaya zorlamaya çalışan Trump, aksi hâlde ülkenin çok daha ağır saldırılarla karşı karşıya kalacağını söyledi.
Axios’un haberine göre Washington’ın planı, askerî saldırılar ve deniz ablukasıyla İran’a yönelik ekonomik baskıyı aynı anda artırmak üzerine kurulu. Ancak Tahran’ın saldırılara bölgedeki Amerikan üslerini ve enerji trafiğini hedef alarak karşılık vermesi, olası geniş çaplı harekâtın çatışmayı daha da büyütme riskini beraberinde getiriyor.
