NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, resmi ziyaret gerçekleştirdiği ABD’deki temaslarını sürdürüyor. Rutte, başkent Washington DC merkezli düşünce kuruluşu Atlantik Konseyi’nde Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi gündemi konulu bir panelde konuştu.
Ankara’daki zirvede NATO müttefiklerinin artırılmış yatırım için somut planlar ortaya koyacaklarını ifade eden Rutte, "NATO’yu bir süredir takip edenler, bunun ne kadar derin bir değişim olduğunu anlar. Yıllar ve yıllar süren yetersiz yatırımın ardından savunma harcamalarında köklü bir değişime şahit olduk. Son on yılda, 2016’dan 2026’ya kadar Avrupalı ve Kanadalı müttefikler savunmaya 1,2 trilyon dolar daha fazla harcama yaptı. Sadece 2025 yılında savunma yatırımlarını yüzde 20 artırdılar" dedi.
Rutte, müttefik ülkelerin savunmaya çok daha fazla yatırım yaptığını fakat üretimi artırmanın yanı sıra inovasyona da ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. NATO Genel Sekreteri, "İhtiyacımız olan ve geliştirmeye çalıştığımız şey, gerçek bir transatlantik savunma sanayi devrimidir" ifadelerini kullandı.
İttifak genelinde inovasyon konusunda atılan adımlara değinen Rutte, bu konuda Almanya’daki Rheinmetall ve Türkiye’deki ASELSAN’ı örnek gösterdi. Rutte, "Örneğin, geçtiğimiz yıl Almanya’da yeni bir Rheinmetall mühimmat fabrikasını ziyaret ettim. Bu fabrika, bir yıldan biraz daha uzun bir süre içinde çizim aşamasından faal bir üretim tesisine dönüştü. İşte hız budur. Bu fabrika yakında yılda 350 bin topçu mühimmatı üretecek. İşte ölçek budur" dedi.
NATO Genel Sekreteri Rutte, "İlkbaharda Türkiye’nin en büyük savunma elektronik şirketi olan ASELSAN’da yetenekli genç mühendislerle görüştüm. Türkiye’nin savunma sanayisindeki devrimine yön veriyorlar. Bu, ittifakımızın her bir üyesine fayda sağlayacak" şeklinde konuştu.
"Ankara’da on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeler açıklayacağız"
Rutte, "Ankara’da, fırsatları nasıl değerlendirdiğimizi ve bu devrimi nasıl gerçeğe dönüştürdüğümüzü göstermek için bir platform sağlayacağız. On milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeler açıklayacağız. Arlington’dan Ankara’ya kadar sanayilerimiz güçlerini birleştirip arzı artırdığında, sonuç yalnızca daha iyi bir güvenlik olmayacak. Ekonomilerimizi büyütecek ve Atlantik’in her iki yakasında yüz binlerce işi desteklemeye yardımcı olacak bir savunma sanayi devriminin erken aşamalarında bulunuyoruz" dedi.
"NATO, artık adil"
Panelde Washington’da NATO’nun ABD açısından değerinin yeterince takdir edilmediği iddiasını içeren bir soruya cevap veren Rutte, "Avrupa ve Kanada’da savunma harcamalarını tek bir yılda mümkün olan en yüksek oranda, yani yaklaşık yüzde 20 artırmış durumdayız" dedi.
Avrupa’nın savunma harcamalarını artırmanın yanı sıra ittifaka liderlik konusunda da giderek daha fazla sorumluluk aldığını ifade eden Rutte, "Avrupalıların önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde hava, kara ve deniz muharip komutanlıklarını devralmaları söz konusu olacak. Bu, Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlendiğinin başka bir kanıtı" dedi.
Ukrayna’ya mali destek yükünü de Avrupa’nın omuzlandığını ifade eden Rutte, "Bu, artık adil bir anlaşmadır. NATO, sadece Avrupa için değil, aynı zamanda ABD’nin kendisini koruması içindir. Ve ABD’nin dünya genelindeki rolünü sürdürebilmesini sağlamak içindir" dedi.
Bazı ülkelerin "sert" bir şekilde uyarılabileceğini söyledi
Ankara’daki zirvede NATO’nun savunma harcamalarına GYSH’nin yüzde 5’inin ayrılması hedefi konusundaki ilerlemelerin de ele alınacağını söyleyen Rutte, "Bütün ülkeler zaman içinde bu hedeflerin tamamını yerine getirebilmek için çalışıyor" dedi.
Avrupa ve Kanada’nın bu hedef konusunda iyi durumda olduğunu ifade eden Rutte, "Eğer biraz teşvike ihtiyaç duyan bir veya iki ülke varsa bunu gizlilik içinde yaparım, fakat size garanti ederim ki bu teşvik sert olur" ifadelerini kullandı.
"İlk gün büyük bir savunma sanayi günü düzenleyeceğiz"
ABD’nin savunma sanayi üretiminin yeterince hızlı olmadığını ve aynı sorunun Avrupa’da da mevcut olduğunu ifade eden Rutte, "Bu yüzden bunu gerçekten transatlantik bir yaklaşımla ele almamız gerekiyor. Savunma sanayi altyapısının California’dan başlayıp Türkiye’ye kadar uzandığını anlamamız gerekiyor. Türkiye’nin NATO genelinde faaliyet gösteren 3 bin savunma sanayi şirketi var. Zirvede yapacağımız şeylerden biri de, ilk gün büyük bir savunma sanayi günü düzenlemek olacak. Çok sayıda yeni sözleşme göreceksiniz" dedi.
Rutte, "Bunlar, NATO topraklarında yaşayan bir milyar vatandaşımıza net bir mesaj verecek. Gerçekten, yapılması gerekeni yapıyoruz. Aynı zamanda Ruslara da, ‘Ne yaptığınızı biliyoruz ve bunu sizden daha iyi yapıyoruz’ mesajı verilecek" dedi.
Türkiye’ye F-35 satışıyla ilgili soru cevap vermedi
F-35 tipi savaş uçaklarıyla ilgili konunun Türkiye açısından uzun süredir sorun oluşturduğu ve NATO ittifakı açısından da dünyanın bu bölgesinde bu kabiliyetin bulunmamasının bir eksiklik oluşturduğu vurgusuyla bu konuda ileride neler olabileceği yönünde bir soru alan Rutte, "ABD’nin Türkiye ile hangi anlaşmaları yapacağına ABD karar verir. Dün Oval Ofis’te Başkan Donald Trump’ın ve diğer yetkililerin bu konuda yaptıkları açıklamaları duydunuz. Eğer ben bu süreçlerin içindeysem bunu her zaman sessiz diplomasiyle yaparım. Kamuoyu önünde bu konular hakkında yorum yapamam" şeklinde cevap verdi.
Ankara Zirvesi’nin Lahey’deki zirveden daha önemli olacağını söyledi
Panelde Ankara Zirvesi’nden beklentilere ilişkin bir soruya Rutte, "Lahey’de yüzde 5 hedefinde anlaşmamız, Ukrayna’ya desteği sürdürme kararı almamız ve savunma üretimini artırma konusunda uzlaşmamız son derece önemliydi. Bu zirve ise uygulamayla ilgili" cevabını verdi.
Ankara’daki zirvenin tarihi açıdan gerçekten önemli olduğunu da ifade eden Rutte, "Lahey büyük bir başarıydı. Ama o taahhütleri hayata geçirme Ankara’da göreceğimiz şey tam olarak bu olacak ve bu daha da önemli" dedi.
