İstanbul bugün bir kez daha Balkanlar üzerinden gelen serin havanın sıcak hava dalgasıyla çakışması sonucu oluşan "süper hücre" yağışlarının etkisi altında kaldı. Şehir genelinde etkili olan gök gürültülü şiddetli sağanak, metrekareye kısa sürede onlarca kilogram yağış bırakarak hayatı durma noktasına getirdi.
İKİ TEHDİT ARASINDA İSTANBUL: BUGÜNÜ SEL, YARINI YANGIN!
Sultangazi, Esenler ve Kağıthane'de caddeler sulat altında kalırken, araçlar sularda sürüklendi. Beşiktaş’ta bir vatandaş sel sularına kapılmaktan son anda kurtarıldı. Şehrin tarihi hafızalarından Üsküdar Sahaflar Çarşısı’nın sular altında kalması ve yüzlerce nadide kitabın zarar görmesi ise felaketin boyutunu gözler önüne serdi.
ORMAN YANGINLARINA NE KADAR HAZIRLIKLIYIZ?
Peki, her şiddetli yağmurda aynı manzaraların yaşanması bir kader mi? Yaklaşan yaz sıcaklarında bizi bekleyen orman yangınlarına karşı ne kadar hazırlıklıyız?
Bugün seli konuşan megakent, birkaç hafta sonra aşırı sıcaklar ve orman yangını riskiyle yüzleşecek. İstanbul Valiliği, bu tehdidin önüne geçebilmek adına son dönemde radikal idari kararlar aldı. Ormanlık alanlara girişler 8 Haziran – 15 Ekim tarihleri arasında yasaklanırken, havai fişek ve meşale satışı da askıya alındı. Peki, olası bir yangın anında havada ve karada ne kadar hazırlıklıyız?
TÜRKİYE'NİN YANGIN SÖNDÜRME FİLOSU
Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verilerine göre, Türkiye son senelerde siber teknolojilerle entegre edilmiş, Avrupa'nın en geniş hava filolarından birini kurdu.
Erken müdahale süresini yapay zeka ve İHA'lar sayesinde 40 dakikadan 11 dakikaya kadar düşüren Türkiye'nin güncel hava gücü şu şekilde:
Yangın Söndürme Uçakları: Filoda aktif olarak görev yapan 27 adet amfibik (su üstünden su alabilen) yangın söndürme uçağı bulunuyor. OGM, bu filoyu CL-215, CL-415 ve Air Tractor gibi güçlü modellerle destekliyor.
Helikopterler: Havadan müdahalede uçaklara eşlik eden, aralarında yüksek tonajlı ağır sınıf helikopterlerin de olduğu toplam 105 yangın söndürme helikopteri teyakkuzda bekliyor.
İnsansız Hava Araçları (İHA): Yangınları erken aşamada tespit etmek ve duman analizini canlı yapmak için 14 İHA 7/24 havadan tarama gerçekleştiriyor.
GEÇMİŞTEKİ ACI TABLO: KAÇ HEKTAR ALAN YANDI?
Uzman isimler, alınan önlemlerin önemini vurgularken geçmiş senelerde meydana gelen devasa orman kayıplarına dikkat çekiyor. Orman Genel Müdürlüğü ve Türkiye Ormancılar Derneği'nin resmi istatistikleri, iklim krizinin ve insan ihmalinin bilançosunu gözler önüne seriyor:
SON 10 YILIN ORTALAMASI
Türkiye'de son 10 yıllık dönemde (2015-2024) toplam 27 bin 332 orman yangını çıktı ve bu yangınlarda 257 bin 622 hektar yeşil alan küle döndü. Yıllık ortalama kayıp ise yaklaşık 25 bin 762 hektar.
Tarihe geçen en büyük kayıplar ve yakın geçmişin bilançosu ise şu şekilde:
2021 FELAKETİ (CUMHURİYET TARİHİNİN EN BÜYÜĞÜ)
Başta Antalya (Manavgat) ve Muğla (Marmaris-Milas) olmak üzere yüzlerce noktada çıkan mega yangınlarda sadece bir yılda 139 bin 503 hektar orman alanı kaybedildi. Son 10 yıldaki toplam kaybın yüzde 61'inden fazlası sadece bu sezonda yaşandı.
2024 YILI BİLANÇOSU
OGM çevre göstergelerine göre, 2024 yılı genelinde çıkan 3 bin 408 orman yangınında 26 bin 101 hektar alan zarar gördü.
TARİHSEL TOPLAM
Türkiye’de istatistiklerin tutulmaya başlandığı 1937 yılından günümüze kadar geçen süreçte toplam 1 milyon 907 bin hektardan fazla orman arazisi yangınlar sebebiyle yok oldu.
Uzmanlar, havadan su atma kapasitesinin artırılmasının çok önemli olduğunu ancak orman yangınlarının yüzde 90'a yakınının insan kaynaklı (ihmal, dikkatsizlik, kaza) olduğunu hatırlatarak, en etkili önlemin yangının hiç çıkmamasını sağlamak olduğunun altını çiziyor.
